ÖNSÖZ

Sevgili Canseverler, Hayvanların refahını düşünen hangi dernekten olursak olalım, ortak derdimiz can kurtarmak. Bu bilgiler yardıma muhtaç yabani bebekler için hazırlandı. Sizlerin desteği ile Türkiye’nin neresinde olursak olalım, bir yabani bebeğin kurtulması için bir şeyler yapılabilir. Nasıl faydalı olabiliriz sorusunun cevabı olarak, yapılması ve yapılmaması gereken noktalara değindim. Başınız ne zaman sıkışırsa önce bu dosyaları iyice okuyun ve unutmayın ki bir telefonun ucundayım; kısa konuşmak kaidesiyle, çünkü başka bir acil vaka bana ulaşmaya çalışıyor olabilir ve tabi ki nesli tükenen bir yavrunun bakımında daha hassas olunmalı, gerekenleri öğrenip uygulamalı. Koruma altında olan bir tür ise, en kısa sürede bağlı bulunduğunuz ildeki Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüğü'ne teslim etmeli. Bu sayfa sürekli güncel bilgiler sunabilir, takip ediniz.

Yavru Karga Bakım Kılavuzu

Sokaktan geçerken yerde bir yavru karga gördünüz. Tek başına olduğunu mu düşündünüz? (Eğer anne - babası onu korumak için etrafta geziniyor ve üzerinize pike yapıyorsa, yavruyu sakın ellemeyin.) Eğer tehlikeli bir ortamdaysa, onu alıp taşımak için bir karton kutu, bir havlu kullanmanızı tavsiye ederim çünkü yavrunun üzerine insan esansı sinmesini istemeyiz. Hayvanlar bize nasıl kokuyorsa, insanlar da hayvanlara kokar. Anne-babanın sadece koku yüzünden yavruyu red etmesini istemeyiz.

Eğer;

*Yavru yaralıysa, *Yavrunun etrafında kedi çemberi varsa ve etrafta anne-baba karga yokluğundan eminsek, *Yavrunun çeşitli sebeplerden dolayı hayati tehlikesi varsa, Bir havluyla yavruyu yakalayın, korunaklı bir bölgeye götürün.

Bakım Yeri

Hemen büyük bir televizyon kutusu gibi bir karton bulun, üstü açık tutulacak. Karton üstüne fırın ızgara teli, buzdolabındaki telli raflar konulabilir. Tabanına bolca gazete, devrilmesi imkansız bir kap su koyun. Dışarıda diğer bir kaseye bir avuç kuru kedi/köpek maması koyun şişsin. İçine bu kaseyi de yerleştirin. Tabanı düz olmamalı engebe yapın, taş koyun üstüne gazete koyun ya da Türk süpürgesi koyup üzerine gazete koyun. Dal, top oyuncak gibi bir şeyler ekleyin. Odanız müsaitse salık bir şekilde bakabilirsiniz. En ideali, yan çeperlerinde tel bulundurmayan büyük kemirgen kafesleri ve büyük köpek taşıma kutularıdır. Tavsiye: Hagen Large ZooZone Indoor Rabbit/Guinea Pig Cage Dark Blue 100 x 51 x 37cm / 39.2 x 20 x 14.5", IMAC BINGO 197/94 KEMİRGEN KAFESİ PLASTİK-MAVİ 70,5 x 45,5 x 29 cm

Besleme

Mama iyi kalite olsun, iyi mamalar ile tüyler iyi kalitede çıkar ve kötü beslenmeye bağlı olarak tüy kınından çıkan bozuk tüyler sebebiyle uçma problemi yaşamaz. Denemelik olarak ilk anda hangi mamayı bulduysanız onu deneyebilirsiniz. Kargalar tat alabiliyorlar, kötü tatlıysa bu mamayı sürekli kusacaktır. Mamadan önce ve sonra enjektörle biraz su içirelim. Vitamin şart; Polivit ya da Supravit şurubundan 0,5ml ilk hafta her gün, sonra gün aşırı olarak vitamini enjektörle ağızdan vermeniz çok yararlı olacaktır. Aynı zamanda kalsiyum eksikliğine bağlı halsizlik, ayağa kalkamama durumlarını bertaraf etmek için Calcidine preparatından ¼ çay kaşığı granülü az suda eritip yine enjektörle ağızdan verilmeli. Tabi ki bağışıklık sistemini güçlendirmek için Immunex kapsülünün tozunu ya da Ekinezya şurubu, kefir içirebilirsiniz. İlk zamanlar belki çekinip ağzını açmayacaktır, daha sonra alıştıkça karnı acıktığını gak-guk diyerek, kanatlarını açarak anlatacaktır. Yine isteksiz görünüyorsa bir kişi onu havluyla sıkıca tutacak, diğer bir kişi gırtlağının gerisine kadar mamayı parmağıyla itecek. Kargalara ayrıca yağsız makarna, peynir, haşlanmış yumurta, pişmiş et, çiğ et de verilebilir. Farklı mamalar, farklı besinler dışkıyı biraz bozacaktır, o nedenle kuru kedi/köpek mamaları zaten dengeli bir besin içeriğine sahip oldukları için ek besinleri fazla abartmamalıyız.
Halsiz ve dengesiz bir duruşu olan yavru karganın beslenmesi için veteriner hekime götürmelisiniz. Sondayla oral olarak, 10-20cc Hills a/d verilebilir. Gerekliyse, deri altı beslenme yapılmalı. Yanlış müdahale direkt öldürür. Anatomisi hatırlanmadır... hava keselerinin lokalizasyonu, kursağı, kas yapısı, pneumatik kemikleri unutulmamalıdır.

Banyo

Kuyruk tüyleri ve kanat tüyleri ucu dışkıyla kirlenmemeli, haftada 1, gerekliyse birkaç günde bir sadece kirlenen bölgeleri yıkayın, çıkmıyorsa o bölgelere arap sabunu uygulayın. Dışkılar asitlidir, tüyleri eritir. Unutmayın, tüyler yoksa uçma şansı da olmaz. Gereksiz banyo yaptırma sebebiyle tüyler hasar görür. Mümkünse sığ bir leğene az bir su koyun, hoplayıp zıplasın. Duştan korkabilirler, çok tazyikli su ile başlarını yıkamayın. Kulaklarına su kaçabilir, çok hafifçe su gelsin. Parazitleri yok etmek için veteriner hekime götürmelisiniz, yanlış müdahale zehirlenmesine yol açar. Müdahale doğru bile olsa, toksik maddelerle çalışmak riski arttırır.

İstikrar

Eğer bu yavruyu her gün düzenli olarak temizleyip besleyemeyecekseniz, bunu düzenli yapabilecek birilerini bulmalısınız. Kuşu kartona koyup, üstünü kapayıp unutacak gibiyseniz hemen hayvansever dernekleri aramanızı rica ediyoruz. Kargaların tüylerinin çıkması yaklaşık 1 ay, ikinci kez yetişkin tüylerin çıkması 1-2 ay, zayıfların kuvvetlenmesi 1-2 hafta kadar süre almaktadır. Bu sürede ona uygun koşulları sağlayabilen herkes onları doğaya kavuşturabilir.

Doğaya Dönüş

Eğer, yavruyu bulduğunuz yerde yükseğe koyup anne-babayla buluşturmayı başarırsanız yaşam şansı çok yüksek. Eğer bir süre baktığınız yavru uçabilecek konuma geldiyse, bir an önce salmanızı tavsiye ederim çünkü insan elinde yaşam oranları da gayet düşük. Bir süre, kafeste ölmelerindense kısa bir süre onları hayata bağlayıp, uçma egzersizi yaptırıp doğa anaya teslim etmek en doğrusudur. Eğer sundurmalı bir terası olan arkadaşınız varsa, rica edin bir hafta kadar tabana yem-su koyarak antrenman yapmasını sağlasın. Doğaya dönebilir ama bunu hiç başaramayabilir. Kafeste bakarken eğer heyecanlı bir bireyse, ani bir hareketten korkabilir ve hatta kalp krizi geçirip ölebilir. Her şekilde salma konusunda tereddüt yaratan bir vakada ona bakacak birileri bulmanız gerekebilir.

Batıl İnançlara Hayır

Karganın uğursuz olduğunu söyleyenler ve inanları lütfen dinlemeyelim. Can kurtarmaya çalıştığımızı unutmayalım. Yavru bir karganın, yavru bir kumrunun, yavru bir güvercinin bir diğerinden farkı tüy rengidir, beslenme şeklidir. Hepsi doğada yaşam mücadelesi verirken… onlar birer bebek… yardımınıza muhtaç! Batıl inançlar, dini inançlara da insanlığa da terstir, batıl inançlara inanarak onları ölüme terk etmek de günahtır. Yani olur mu? Bütün siyah kediler, kargalar ölsün denilmez, değil mi? Yaşam Hakkına Saygı!
Sevgiyle kalın!
Yabani Hayatın Refahı için çalışan Veteriner Hekim
Nilay Tezsay